Số lượt online:

Tổng số lượt truy cập: 7969115

Di tích - Danh thắng Di tích - Danh thắng

Đền Chế thắng phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu

Đền Chế thắng phu nhân ở làng Hải Khẩu, tổng Hoằng Lễ (nay là xã Kỳ Ninh) nên thường gọi là đền Hải Khẩu. Đền dựng khoảng cuối thế kỷ XV, thờ bà Nguyễn Cơ Bích Châu, cung phi của vua Trần Duệ Tông (1372-1377).

Đền thờ Chế thắng phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu

Theo truyện "Đền thiêng ở cửa bể" (Hải Khẩu linh từ) trong sách "Truyền kỳ tân phả" của Đoàn Thị Điểm (1705-1748) thì nàng họ Nguyễn tên là Bích Châu "tính cách đúng đắn, tu dung tươi đẹp, thông hiểu âm luật" được vua Duệ Tông kén vào hậu cung. Nhân một vế đối của nàng (đối lại vế đối của vua) có chữ Phù dung, vua đặt tên hiệu cho là Phù Dung và rất yêu quý nàng. Thấy triều đình suy kém dần, nàng bèn dâng lên vua bài "Kê minh thập sách"(1), nhưng không được vua nghe theo. Khi vua Duệ Tông muốn cất quân đánh Chiêm Thành, nàng lại cùng Ngự sử Lê Tích hết sức can ngăn, vua vẫn không nghe, Nàng bèn xin theo hầu. Đến cửa bể Kỳ Hoa, sóng gió nổi lên cản trở đoàn chiến thuyền, Nàng Bích Châu xin tự hiến mình cho giao thần để cứu ba quân. Nàng nhảy xuống biển, tự nhiên gió im, sóng lặng. Nhưng lần ấy, vua Duệ Tông bại trận và chết trong quân. Đó là ngày 23 tháng Giêng năm Đinh Tỵ (1377).

Một thế kỷ sau, năm Canh Dần (1470), vua Lê Thánh Tông đi đánh Chiêm Thành qua cửa biển Kỳ Hoa, Nàng Bích Châu báo mộng xin nhà vua cứu giúp. Vua sai làm tờ điệp trách vua Thủy tề là Quảng Lợi vương, bắn ra biển. Vua Thủy tề liền ra lệnh tróc nã giao thần (thần thuồng luồng). Thi hài nàng Bích Châu nổi lên mặt nước, vẫn như người nằm ngủ. Nhà vua sai làm lễ mai táng nàng ở bãi Bạch Tấn(2), lại sai lập đền (miếu) thờ ở cửa biển và có sắc phong thần cho nàng. Sắc phong có hai chữ "Chế thắng" nên đền này được gọi là "Đền bà Chế thắng" (Chế thắng phu nhân từ).

Chính sử không chép gì về Nguyễn Cơ Bích Châu. Chuyện trên chỉ là một tác phẩm văn học, dựa theo truyền thuyết dân gian.. Nhưng việc một cung phi của vua Trần Duệ Tông chết ở cửa biển Kỳ Hoa là có thật. Khi vua Lê Thánh Tông qua đây, nghe kể chuyện nàng Bích Châu bèn sai lập đền thờ. Cũng có thể nhân dân đã lập đền thờ Nguyễn Cơ trước, khi Thánh Tông qua đây biết chuyện mới có sắc phong (?). Đền Chế thắng phu nhân từ ấy đến nay ngày càng được sửa sang to đẹp. Trước là tòa hạ đường nguy nga cổ kính; phía sau là tòa thượng đường. Tương truyền phía sau là lăng mộ (?). Trong đền có rất nhiều tự khí, hoành phi, đối liễn sơn son thiếp vàng do các trấn quan tỉnh, phủ, huyện, tổng, xã cúng. Đây là một câu đối của Trấn tướng họ Phạm: (3)

- "Ngọc diện hội giang sơn, Trần chi hậu, Lê chi tiền, nhất phiến cương thường phù địa trục;

- Băng tâm bang thủy quốc, tùng chi phong, mai chi tuyết, thiên thu khí cốt trấn thiên duy".

Dịch nghĩa: - Mặt ngọc hội non sông, sau Trần trước Lê, một mảnh cương thường nâng trục đất.

- Lòng băng ngời biển cả, gió tùng mai tuyết, nghìn thu khí cốt trấn ven trời.

Hàng năm đến ngày 12 tháng Hai âm lịch (4) là ngày giỗ của Nguyễn Cơ Bích Châu. Ở đền mở hội lớn, dân trong vùng về dự rất đông. Đền Chế thắng phu nhân ở Hải Khẩu là một di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia.

Trích: Địa chí Kỳ Anh

Bản đồ hành chính Bản đồ hành chính

CỔNG GIAO TIẾP ĐIỆN TỬ THỊ XÃ KỲ ANH - TỈNH HÀ TĨNH

Cơ quan chủ quản: Ủy ban nhân dân thị xã Kỳ Anh
Địa chỉ: Tổ dân phố Hưng Hòa, phường Sông Trí, thị xã Kỳ Anh
Điện thoại: 02393 865 366 - Fax: 02393 865 366 - Email: ubtxkyanh@hatinh.gov.vn
Chịu trách nhiệm chính: Phan Duy Vĩnh - Phó Chủ tịch UBND thị xã Kỳ Anh
@2015 - Ghi rõ nguồn "www.txkyanh.hatinh.gov.vn" khi phát hành lại thông tin từ Website này