Số lượt online:

Tổng số lượt truy cập: 7918135

Di tích - Danh thắng Di tích - Danh thắng

« Quay lại

Kê minh thập sách”- kế giữ nước dâng vua

       "Kê minh thập sách" là kế sách khuyên vua chăm lo sửa sang việc nước của Chế thắng phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu. Trải qua dâu bể hơn 600 năm, lời tiền nhân vẫn còn nguyên giá trị, tiếp tục là bài học cảnh tỉnh về an dân, trị quốc cho những ai nắm trong tay quyền lực…

          Dịch nghĩa:

Trộm nghĩ: dời củi khỏi bếp lò, phải lo trị trước khi chưa loạn; lấy dân ràng cửa tổ, ở hồi yên phải nghĩ lúc nguy. Vì nhân tình dễ đắm cuộc yên vui, mà thế đạo khó được thường bình trị. Cho nên: Cao Dao trước đã ca ngợi, rồi dâng lời can chế biếng, chớ hoang; Giả Phỏ từng đã thở dài, ấy chính vào lúc thái bình, thịnh trị. Chỉnh bởi yêu vua mà lo ngăn trước, phải đâu khác chúng để khoe tài. Thần thiếp Bích Châu này, lúc nhỏ sinh nơi nghèo hèn, lớn lên được vào cung ấm. Cuộc yến tiến thường được ban ơn, mắt long nhan bao lần soi tới. Vá áo xiêm vua Ngu, dám đâu sánh người nam tử; trút trâm như bà Khương, thiếp xin làm trước đình thần, kính dâng mười sách, mong được một điều:

          Một là bền gốc nước, bỏ điều tàn bạo thì lòng người được yên.

          Hai là giữ nếp xưa, bỏ phiền nhiễu thì kỷ cương không rối.

          Ba là kẻ đe kẻ lộng quyền để trừ mọt nước.

          Bốn là thải bọn nhũng lại để bớt hại dân.

          Năm là mong chấn hưng Nho phong, khiến lửa đuốc sáng soi cùng nhật nguyệt

          Sáu là xin cầu lời nói thẳng, để người người được bàn bạc khắp nơi nơi

          Bảy là tuyển quân nên tìm sức mạnh hơn là vóc người.

          Tám là kén tướng nên trọng thao lược hơn là gia thế.

          Chín là khí giới, cần sắc bén, chứ đừng chuộng hoa hoè.

          Mười là trận pháp, cốt tề chỉnh chứ không cần đẹp mắt.

          Xét mấy điều ấy, đều rất thiết thời. Dám dâng lên tấm lòng trung thực, mong nhận cho lời quê mùa. Bỏ điều dở mà làm điều hay, xin bệ hạ lượng nghĩ. Nước được trị, dân được yên, thiếp mong lắm vậy.

                                                              (Bản dịch của Trần Lê Sáng)

 

Bia đá khắc nội dung Kê minh thập sách đặt tại đền thờ Chế thắng phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu

 

Văn phong không hoa mỹ, lời lẽ đanh thép, nội dung bao hàm nhiều phương diện của quốc kế dân sinh, chứa đựng cả chiến lược lẫn sách lược của ba vẫn đề cốt lõi: chính trị, văn hóa, quân sự mà cho đến nay vẫn còn thiết thực với xã hội hiện đại. Đọc xong "Kê minh thập sách" của người vợ hiền tham chính, Trần Duệ Tông rất đỗi vui mừng, ông kêu lên "Không ngờ một người đàn bà lại thông tuệ đến thế. Thật là một Tứ phi (Vợ Đường Thái Tông ở Trung Quốc) ở trong cung cấm của Trẫm vậy". Tiếc thay, sau đó vua Trần Duệ Tông đã vội vã cất quân đánh Chiêm Thành, quân ta thất bại, vua chết, quân tan, bà Bích Châu cũng bỏ mạng ngay tại cửa biển Kỳ Hòa và được lập miếu thờ vọng ở chân núi Mũi Dòn, nay gọi là đền eo Bạch. Gần 100 năm sau, Lê Thánh Tông cho xây dựng lại lăng mộ và đền thờ bà Nguyễn Thị Bích Châu. Đó chính là tiền thân của ngôi đền hiện nay tọa lạc trên một cồn cát cao nhìn ra biển, trong một khuôn viên rất rộng, cây cối xum xuê. Đền có tên là Hải khẩu linh từ.

 

(Nguồn Địa chí Kỳ Anh)

Bản đồ hành chính Bản đồ hành chính

CỔNG GIAO TIẾP ĐIỆN TỬ THỊ XÃ KỲ ANH - TỈNH HÀ TĨNH

Cơ quan chủ quản: Ủy ban nhân dân thị xã Kỳ Anh
Địa chỉ: Tổ dân phố Hưng Hòa, phường Sông Trí, thị xã Kỳ Anh
Điện thoại: 02393 865 366 - Fax: 02393 865 366 - Email: ubtxkyanh@hatinh.gov.vn
Chịu trách nhiệm chính: Phan Duy Vĩnh - Phó Chủ tịch UBND thị xã Kỳ Anh
@2015 - Ghi rõ nguồn "www.txkyanh.hatinh.gov.vn" khi phát hành lại thông tin từ Website này